Hanes y Met
Ym 1892, dechreuodd y gwaith adeiladu ar y 'Neuadd Gyhoeddus a'r Farchnad' newydd yn Abertyleri. Nid oedd y syniad o Neuadd Farchnad yn y lleoliad hwn yn newydd: roedd Neuadd y Farchnad yno eisoes, a oedd hefyd yn cynnal darlithoedd, ffeiriau a chyngherddau.
1892
Nid oedd yn syndod felly bod cynlluniau ar y gweill i drawsnewid yr adeilad. Erbyn dechrau 1892 roedd y 'Abertillery Market Hall, Land and Building Company Limited' wedi prynu Neuadd y Farchnad. Datblygon nhw gynlluniau i ddymchwel yr hen adeilad ac adeiladu neuadd newydd ar ei seiliau, a ddyluniwyd gan y pensaer Alfred Swash.
1893
Arweiniodd y cynlluniau hyn at Neuadd Gyhoeddus newydd gyda marchnad ar y llawr gwaelod, gydag ystafell fawr yn y cefn ar gyfer cyfarfodydd a chymdeithasau cyfeillgar. Roedd yn beth da bod glanweithdra ac awyru wedi cael sylw, gan fod eitemau fel cynnyrch llaeth a dofednod yn cael eu gwerthu yn y farchnad; i gyd heb fantais rheweiddio!
Roedd lle i 1250 o bobl yn y neuadd ar y llawr cyntaf ac roedd tlws crog addurniadol anferth o nwy yn ei goleuo.
Cyfanswm y gost ar gyfer Neuadd Gyhoeddus a Marchnadfa newydd Abertyleri oedd £4000 a chynhaliwyd cyngerdd agoriadol swyddogol ddydd Mercher 6 Medi 1893, yn cynnwys amrywiaeth o gantorion unigol lleol, ynghyd â phianydd a thelynor.
1900
Ar 17 Medi 1900 ailenwyd y 'Neuadd Gyhoeddus a'r Farchnad' yn 'The Metropole Opera House and Theatre', a dathlwyd gyda noson agoriadol fawreddog. Byddai hyn yn dod â mwy o berfformiadau theatrig i Abertyleri, yn enwedig pan ffurfiwyd 'Abertillery Operatic Society' yn 1916, a ddefnyddiodd y Metropole ar gyfer eu perfformiadau.
Bu'r Met yn dyst i nifer o ddigwyddiadau, megis 'affray' ar 8 Rhagfyr 1900 pan honnir i'r saer llwyfan George Moon daro'r töwr lleol James Ross â bar haearn, ar ôl perfformiad o 'Under the Czar'.
Digwyddodd digwyddiad a allai fod wedi bod yn fwy difrifol i'r adeilad ar 12 Tachwedd 1907, yn ymwneud â Mr. J. Seaborne, prydleswr llawr gwaelod Neuadd y Farchnad. Pan agorodd stôf nwy ddiffygiol roedd yna ffrwydrad, gyda 'fflamau'n byrstio'n llawn i'w wyneb'. Yn ffodus, goroesodd y digwyddiad heb unrhyw ddifrod tymor hir.
1951
Ym 1951 symudodd Cymdeithas Ddrama Amatur Abertyleri eu perfformiadau i Theatr y Pafiliwn, gan gadarnhau na fyddent yn dychwelyd i'r Metropole. Ar wahân i farchnadoedd a oedd yn digwydd ar fore Sadwrn, nid oedd y Met yn cael ei ddefnyddio i raddau helaeth a dirywiodd yr adeilad. Ond, ar ôl gwaith adfer gan y cyngor, dychwelodd perfformiadau i'r lleoliad.
Ym 1962 daeth Cymdeithas Operatig a Dramatig Amatur Abertyleri yn ôl i berfformio yn y Met gyda'u golwg ar 'Pirates of Penzance'. Parhaodd y Met hefyd i gael ei ddefnyddio ar gyfer darlithoedd, dawnsiau, dangosiadau sinema ac wrth gwrs cyngherddau corawl, gyda Chôr Orpheus Abertyleri yn perfformio'n rheolaidd yn Y Met.
YR 21AIN GANRIF
Adnewyddwyd yr adeilad yn 2006 ar gost o £1.4 miliwn, a oedd yn cynnwys tynnu'r hen nenfwd i ddatgelu'r trawstiau pren, yn ogystal ag ychwanegu seddi y gellir eu tynnu'n ôl a lifft newydd. Un o'r perfformiadau cyntaf ar ôl yr adnewyddiad oedd 'Summer Holiday' gan Gymdeithas Drama a Cherddoriaeth Ieuenctid Abertyleri.
Ymddiriedolaeth Hamdden Aneurin oedd yn rheoli gweithrediadau’r Metropole o 2014, ond caewyd y Met oherwydd pandemig Covid-19 ar 20 Mawrth 2020.
Ym mis Chwefror 2021, cyhoeddodd Cyngor Bwrdeistref Sirol Blaenau Gwent y byddai Ymddiriedolaeth Ddiwylliannol Awen yn rheoli gweithrediadau’r Met, gyda staff yn parhau o dan y rheolaeth newydd.